Wypalenie zawodowe – jak sobie z nim radzić?

Wypalenie zawodowe to problem, który dotyka coraz większą liczbę osób. Stres, szybkie tempo życia, multizadaniowość, natłok informacji są czynnikami zwiększającymi ryzyko zachorowania. Tak! Zachorowania, ponieważ wypalenie zawodowe kwalifikuje się jako choroba. Można więc mu przeciwdziałać, leczyć i również, co istotne, skorzystać ze zwolnienia lekarskiego, gdy sytuacja zrobi się poważna. Jak rozpoznać u siebie symptomy wypalenia zawodowego i jak z nimi walczyć?

Co to jest wypalenie zawodowe i kiedy nas dopada?

Nie ma jednoznacznej definicji wypalenia zawodowego, ponieważ składa się na nie kilka czynników. Praca, która nie daje satysfakcji i nie pozwala się rozwijać, konflikty w biurze, presja czasu i nadmiar obowiązków, mobbing ze strony kierownictwa lub współpracowników to najczęstsze przyczyny tego schorzenia. Dotyka ono szczególnie osoby wrażliwe, ale również pracoholików, dla których wykonywanie obowiązków zawodowych jest sensem życia. Wszelkie niepowodzenia po drodze mogą prowadzić do wypalenia zawodowego, a ich kumulacja lub długotrwałe występowanie zwiększa ryzyko jego wystąpienia.

Warto też zauważyć, że w niektórych profesjach ryzyko zachorowania jest zdecydowanie większe. I chociaż w dużej mierze wypalenie zawodowe jest kwestią indywidualną i zależną od cech charakteru, to np. długotrwały i intensywny kontakt z ludźmi może prowadzić do wystąpienia objawów wypalenia. Tę zależność łatwo zauważyć u psychologów, psychiatrów i nauczycieli, którzy na co dzień pracują z innymi osobami i nierzadko zmuszeni są do rozwiązywania konfliktów. Takie otoczenie jest bardzo stresogenne, a permanentny stres zniechęca do pracy.

Wypalenie zawodowe nie pojawia się z dnia na dzień. Rozwija się etapami, więc czasami trudno zauważyć u siebie symptomy. Według badaczy są trzy główne objawy wypalenia zawodowego: wyczerpanie psychiczne, uczucie zniechęcenia do siebie, obowiązków oraz otoczenia i wreszcie umniejszanie własnych dokonań i niższe poczucie wartości.

Co może być przyczyną wypalenia zawodowego?

Warto dokładnie przyjrzeć się przyczyna wypalenia zawodowego, ponieważ tylko właściwe rozpoznanie symptomów pomoże zwalczyć taki stan. W pracy, tak jak i w życiu, bywają lepsze i gorsze momenty, więc słabszy dzień, a nawet tydzień nie jest równoznaczny z wypaleniem zawodowym. Reprymenda od szefa, kłótnia ze współpracownikiem czy niedotrzymanie terminu zadania są z pewnością wydarzeniami obniżającymi nastrój, ale jeśli zdarzają się raz na jakiś czas, to nie muszą prowadzić do wypalenia zawodowego.

Wypalenie pojawia się, gdy nieprzyjemne zdarzenia występują często lub długotrwale. Pojedyncza uwaga od kierownika pozwoli ustrzec się błędów w przyszłości. Jednak długotrwała krytyka może nosić znamiona mobbingu. Podobnie ma się sprawa z konfliktem w pracy lub niewywiązaniem się z obowiązków – jeśli sytuacje się powtarzają i (co ważne) stresują, to z dużym prawdopodobieństwem doprowadzą one do uczucia wypalenia zawodowego.

Podsumowując – do najczęstszych przyczyn wypalenia zawodowego zalicza się:

- długotrwały stres,

- sytuacje konfliktowe w miejscu pracy,

- nadmiar obowiązków,

- presja czasu,

- brak możliwości rozwoju i awansu,

- pracoholizm.

Skutki wypalenia zawodowego mogą mieć przykre konsekwencje. W końcu praca to 1/3 naszego życia. Warto więc zadbać o to, aby dawała nam satysfakcję. Jak poradzić sobie z wypaleniem zawodowym?

Jak walczyć z wypaleniem zawodowym?

Zauważyłeś u siebie powyższe symptomy i z dużym prawdopodobieństwem cierpisz na wypalenie zawodowe? Co robić w takim przypadku? Na szczęście sytuacja nie jest beznadzieja, chociaż na taką może wyglądać. Z wypaleniem zawodowym można walczyć i to skutecznie. Najbardziej radykalnym rozwiązaniem jest całkowita zmiana pracy. Dzięki temu zyskuje się możliwość świeżego startu, co w wielu przypadkach jest wystarczającym rozwiązaniem.

Często jednak taka zmiana nie jest możliwa i trzeba sięgnąć po inne środki. Nauka zarządzania czasem, ćwiczenia obniżające poziom stresu, odpowiedni „work-life balance”, czyli umiejętność oddzielenia pracy i życia prywatnego to metody, które systematycznie stosowanie pozwolą zapomnieć o uczuciu zmęczenia i zniechęcenia do własnego zawodu. Jeśli uważasz, że problem dotyczy Ciebie, nie ignoruj symptomów! Postaw na wczesne zmierzenie się z problemem i rozwiązanie sytuacji!